“Eenzaam maar niet alleen”

Voor André van Sweeden (70) is het tijdstip dat hij naar bed gaat om te gaan slapen het fijnste tijdstip. Want zodra zijn ogen dichtvallen is de geboren Eindhovenaar voor even verlost van de eenzaamheid die hij iedere dag voelt. Maatschappelijke organisaties, de overheid en zelfs bedrijven hebben de handen ineen geslagen, om eenzaamheid onder ouderen vroegtijdig te signaleren en te doorbreken. Het helpt hém vooralsnog niet.

Vorig jaar juni overleed Betsie, zijn vrouw. Samen wisten ze ontelbare tegenslagen het hoofd te bieden, leefden een fijn leven op landgoed De Stille Wille. Betsie en André, een twee-eenheid met gezamenlijke interesses en idealen. Hij zorgde voor haar, zij zorgde voor hem. En dan plots valt ze weg! Sindsdien is de stilte in André gekropen, voelt hij de eenzaamheid in iedere vezel van zijn lijf. Hoe is dat mogelijk? Hij oogt immers ontspannen, praat volop, maakt grapjes en geeft met plezier een rondleiding door de sfeervolle houten woning? André zucht: “De eenzaamheid zit diep verborgen, het is onzichtbaar. Ik heb niemand meer om me heen, dat is beangstigend. Op het park zijn veel oude bekenden vertrokken of overleden, met degenen die er nu wonen heb ik nauwelijks tot geen contact. Niet dat ik zit weg te kwijnen achter de geraniums! Twee buurvrouwen zijn oprecht met me begaan, de lieve Zuidzorg medewerkers komen ’s ochtends en ’s avonds, ik heb fysiotherapie aan huis. Probeer ondanks fysieke beperkingen mijn hobby’s te blijven uitvoeren. En toch…! De dagen duren lang, te lang.”   

Groepsvorming belemmert aansluiting

Iedereen voelt zich weleens eenzaam, dat kan soms zelfs van waarde zijn. De Amerikaanse schrijver Josh Billings zei ‘t treffend: “Eenzaamheid is een goede plaats om te bezoeken, maar een slechte plaats om te verblijven.” Het wordt pas een probleem wanneer het je ongelukkig maakt of belemmert in het functioneren. Diverse onderzoeken in Nederland wijzen uit dat meer dan één miljoen mensen zich sterk eenzaam voelt, de ouderen onder ons lopen grotere risico’s door een opeenstapeling van diverse gebeurtenissen. Denk aan het overlijden van de partner of leeftijdsgenoten en beperkte mobiliteit. Precies zoals bij André het geval is. Hij verloor zijn Betsie, ze bleven ongewild kinderloos, kampten met ziektes en zagen hun broers en zussen wegvallen. “De voorbije maanden heb ik geprobeerd om aansluiting te zoeken bij maatschappelijk organisaties in Oirschot. Dat bleek niet zo eenvoudig, zeker niet als de groepen al zijn gevormd. En dan heb ik ook nog eens het nadeel niet van hier te komen én op de Stille Wille te wonen. Het idee leeft dat wij er niet bij (willen) horen. Dat zegt niemand hoor! De non-verbale signalen spreken, heel subtiel. Mijn eerste ervaring in een Oirschotse setting was wat dat betrof onprettig, dan ga je een tweede keer niet terug. Het nieuwsberichtje ‘Licht gehandicapte man zoekt een maatje’ op het informatiebord bij de Jumbo leverde helaas niets op.” André verontschuldigt zich tijdens het gesprek meerdere malen, wil namelijk niet als een zeurkous over komen en mensen afstoten. Hij schaamt zich ook. Tegelijkertijd is de behoefte om erover te praten groot, hoopt ie het taboe met zijn verhaal te doorbreken. Hij weet dat de oplossing niet altijd nabij is, hulpverleningsinstellingen en andere vrijwillige initiatieven ten spijt.

Emotionele eenzaamheid is hardnekkig

Zeker! Sociale eenzaamheid is misschien nog tegen te gaan door contacten te vergroten, emotionele eenzaamheid – bijvoorbeeld na het overlijden van een partner – is volstrekt andere koek. “Toen Betsie nog leefde kon er heus weleens een dag voorbij gaan dat we niets/weinig tegen elkaar zeiden, we waren wél samen. Ik heb geen behoefte aan een nieuwe relatie, zoek iemand om mooie gesprekken mee te kunnen voeren of activiteiten te ondernemen. Zou met mijn rolstoelbus ‘aangeschaft voor Betsie’ van betekenis kunnen zijn voor iemand die rolstoelafhankelijk is. Nogmaals…! Ik weet dat in Oirschot, Spoordonk en De Beerzen het één en ander wordt georganiseerd. Maar lang niet alle ouderen gaan vanzelfsprekend de deur uit. Ze zijn bang, of slecht ter been, willen niemand tot last zijn. Deze groep mensen mogen we niet vergeten. Misschien kan ik iets voor ze doen? Dan slaan we twee vliegen in één klap.”  

Wilt u graag in contact komen met André? Dat kan via info@kektus-magazine.nl      

# Eenzaamheid laat zich lastig definiëren, het is een individuele ervaring die niet valt te meten. De één kan met weinig contacten toch tevreden zijn, iemand met veel contacten voelt zich eenzaam.

# Criticaster Joris Slaets – hoogleraar ouderengeneeskunde – vind dat grote acties/programma’s tegen eenzaamheid niet werken. Eenzame ouderen in contact brengen met anderen is niet af te dwingen. Als je mensen benadert met ‘u bent eenzaam’, dan heb je al verloren. De oplossing volgens hem begint bij degene die zich eenzaam voelt, je moet zelf besluiten om er iets tegen te doen. Onderneem je actie? Heb je ondersteuning nodig?

# Voel je je eenzaam? Grote kans dat dit invloed heeft op je mentale en fysieke gesteldheid.

# In Spoordonk, De Beerzen en Oirschot proberen welzijnsorganisaties en    maatschappelijke instellingen van betekenis te zijn. Gericht op ontmoeting, netwerkversterking en persoonlijke hulp. Denk aan de Katholieke Bond voor Ouderen of ’t Bint. U kunt uw zorgen delen met medewerkers van Team Wijzer, telefonisch te bereiken van 9.00 – 17.00 uur op het nummer 0499-335142.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *